چه‌ند سه‌رنجێك له‌سه‌ر مه‌ولوود  : ماڵپەڕی ڕاماڵین



دواین بابەتەکان

چه‌ند سه‌رنجێك له‌سه‌ر مه‌ولوود 
نووسەر: مامۆستا سۆران ڕەفیق سەردان: ٢٠١

هەندێك لەو كەسانەی كە گرنگیی بە یاد كرنەوەی مەولوودی پێغەمبەری خوا دەدەن صلی الله علیە وسلم , دوای ئەوەی كە هیچ بەڵگەیەكی شەرعیی بە دەستیانەوە نامێنێت بۆ سەلماندنی مەولوود , ئەوجا بیانووی ئەوە دەهێننەوە بۆ كارەكەیان كە چۆن گاورەكان یادی پێغەمبەر عیسا سەلامی خوای لێبێت دەكەنەوە و ئاهەنگ دەگێڕن پێویستە ئێمەش وەك ئەوان ئاهەنگ بگێڕین و ئەم یادە بكەینەوە و پێغەمبەرەكەمان گەورە ڕابگرین , ئه‌مان بێ ئاگان لەوەی كە ئەو ئاهەنگ گێڕانەی ئەوان ( گاورەكان ) دەیكەن تەنانەت لە شەریعەتەكەی خۆیشیاندا ڕێگەی پێ نەدراوە بە بەڵگەی ئەوەی كۆمەڵێك كاری خراپ و ناڕەوای تێدا ئەنجام دەدرێت و خوای گەورەش هیچ كات فەرمانی بە خراپەكاری نەكردووە وڕێگەی پێ نەداوە , هەروەك لە قورئاندا فەرموویەتی : ( وَإِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً قَالُوا وَجَدْنَا عَلَيْهَا آَبَاءَنَا وَاللَّهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَتَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ ) ( الاعراف : 28 ) واتە " ئەگەر كارێكی خراپیان ئەنجام بدایە دەیان وت باو باپیرانمان بینییەوە لەسەر ئەم كارە ( ئەم كارەی ئەنجامیان دەدا ) و خوای گەورەش فەرمانی بەوە پێكردووین , ( ئەی موحەممەد ) بڵی لە ڕاستییدا خوای گەورە فەرمان بەكاری خراپە ناكات ئایا ئێوە شتێك لەسەر خوای گەورە دەڵێن كە نایزانن " هەروەها لە لایەكی تریشەوە ئەگەر خودی یادكردنەوەكە لە دینی گاوریشا هەبێت (هەرچەندە بە دڵنییاییەوە نییە ) ئەوا شەرعی پێش ئێمە بۆ ئێمە نابێتە شەرع , نەك هەر ئەوە بەڵكو لە دەیان فەرموودەدا فەرمانمان پێكراوە كە بە هەموو شێوەیەك پێچەوانەی ئەوان بكەینەوە , پێغەمبەری خوا صلی الله علیە وسلم لە فەرموودەیەكدا فەرموویەتی : ( خالفوا الیهود والنصاری فإنهم لا یصلون فی خفافهم ولا فی نعالهم ) ( صحیح ابن حبان-ح/2186 ) , بەڵام بە داخەوە ئێمە لە جێی ئەوەی پێچەوانەیان بكەینەوە هاتووین لاسایی جوولەكەو گاور دەكەینەوە تەنانەت لە وردترین لایەنەكانی ژیانماندا كە پەیوەندی بە پێغەمبەرەكەمان صلی الله علیە وسلم وئایینەكەیشمانەوە هەیە .
وهەندێكیش بۆ ئەوەی حوكمی ( بیدعەبوون ) لە مەولوود داببڕن بیانووی ئەوە دێننەوە كە ئەم یادكردنەوەیە نەریتە ( عادەتە ) وكارێكی دونیاییە و وەك عیبادەتێك ئەنجام نادرێت تا بە بیدعە ناوزەد بكرێت بەڵام ئەم بیانووە بیانوویەكی پووچە چونكە ئەوپەیوەندیەی موسوڵمان بە پێغەمبەرەوە صلی الله علیە وسلم دەبەستێتەوە تەنها ( ئاینە ) و هەموو كردەوەیەك دەرەنجامی ئەم پەیوەندییە بێت لە چوار چێوەی ئاییندایە ونابێت بە كارێكی دونیایی وعادەتێكی پەتی دابنرێت , خۆ گەر هەر بشڵێن عادەتە ئەوا ئەو عادەتە ( یادی لە دایك بوون ) عادەتێكی ئیسلامیی نییە وهیچ كۆمەڵگەیەكی ئیسلامی شتی وای تێدا نەبووە و بە موسولمانان نامۆیە , پێغەمبەری خواش صلی الله علیە وسلم هەرزوو ئاگاداری كردووینەتەوە لەوەی كە بە هیچ جۆرێك لاسایی جوولەكە و گاور نەكەینەوە و فەرموویەتی : (( لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ مَنْ قَبْلَكُمْ شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ حَتَّى لَوْ سَلَكُوا جُحْرَ ضَبٍّ لَسَلَكْتُمُوهُ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى قَالَ فَمَنْ )) ( صحیح البخاری-3456 ) واتە " بەڕێگەی قەومانی پێش خۆتاندا دەچن بست بە بست و باڵ بە باڵ , هەتا گەر ئەوان بچنە كونی بزن مژەكیشەوە ئێوە بەدوایاندا دەچن , وتمان ئەی پێغەمبەری خوا مەبەستت جولەكەو گاورە , فەرمووی ئەی كێ (واتە بەڵێ ئەوانن ) " , زانایان فەرموویانە بۆیە پێغەمبەری خوا صلی الله علیە وسلم نموونەی كونی بزن مژەكی هێناوەتەوە چونكە كونی ئەو گیاندارە لارولوێری و پێچ و پەنای زۆری تیایە , كەواتە سەرباری ناڕەحەتی شوێنكەوتنیان هەر ئەو كارەش دەكەین , دەبێت لە خۆمان بپرسین چۆن دەكرێت لە عادەتە دونیاییەكاندا ڕێگەمان پێ بدرێت شوێنیان بكەوین لەكاتێكدا ئێمەی موسوڵمان فەرمانمان پێ كرابێت كە لە پرسە ئاینییەكاندا وەك ئەوان نەبین و پێچەوانەیان بكەین , بۆ نموونە ڕۆژووی عاشورا, ئەوەبوو پێغەمبەری خوا صلی الله علیە وسلم كە پێیان وت جولەكەش ئەم ڕۆژە بەگەورە دادەنێن و ڕۆژووی تێدا دەگرن , فەرمووی بۆ ساڵێكی تر نۆیەمیشی لەگەڵدا دەگرم ( ئەمەش تەنها بۆ ئەوە بوو وەك ئەوان نەبێت تەنانەت لە ڕۆژوو گرتنيشدا ) , ناشكرێت بمانەوێت وەك ئەوان ڕۆژێك بۆ پێغەمبەرەكەمان صلی الله علیە وسلم دابنێین چونكە ئیمە ڕۆژانە لە هەموو كارو كردەوەیەكدا دەبێت شوێن سوننەتەكانی بكەوین و هەموو ساتێك یادی بەكردەوە بكەینەوە نەك بە ئاهەنگ گێڕانی ڕۆژێك لە هەموو ساڵێكدا كە ئەگەر ڕێگریی لێ نەكرایە و نەكرێت دوور نییە ئێستا زۆر لەوە زیاتر كاری ناشەرعی ونا دروستی تێدا ئەنجام بدرایە هەروەك چۆن لە یادو ئاهەنگەكانی گاوران بە بۆنەی یادی پێغەمبەرەكەیانەوە ئەنجامی ئەدەن , لە كاتێكدا دەزانین كە پێغەمبەری ئەوانیش سەلامی خوای گەورەی لێبێت بەرییە لەو كارانەی ئەوان ئەنجامی ئەدەن .




دواین بابەتەکان

دواین کتێب

نامه‌یه‌كى كراوه‌ بۆ ئه‌بوبه‌كر كاروانى به‌ڵێ سه‌له‌فیه‌كان نامۆن ، به‌ڵام ؟! داگرتن

دەنگ
حوکمی گاڵتەکردن بەخوا و بەئیسلام


داگرتن

هەموو دەنگەکان 



میوانانی سەرهێڵ : ٢               میوانانی ئەمڕۆ : ٣٠               کۆی سەردان : ٥٣١٥٧